Tijdens het samenstellen van een diapresentatie voor ons zoveel-jaarlijkse familieweekend met de voltallige familie Visscher, kwamen mijn ome B. en ik op onderstaande foto. De foto is gemaakt op Emmeloord, Schokland, na de ontruiming van 1859, maar voor de inpoldering.
Op deze foto zien we een rij mensen met een wat stuurse uitstraling. Uiterst links zien we Harm Smit. De man die later de geschiedenis in zou gaan als de ‘grand old man’ van de Zuiderzee. Helemaal rechts zien we Hendrik Smit. De tweede van links is Lammert Smit senior. Rechts naast hem zijn vrouw Jantje Smit-ten Napel. Rechts van haar poseert haar dochter met dezelfde naam: Jantje Smit.1
En de derde vrouw… Jentje Gerssen! Mijn betovergrootmoeder! Het is de vrouw naar wie mijn opoe Jent Visscher-Oost naar is vernoemd.
Wat deed zij op Schokland? Nou, Jantje Smit-ten Napel was een zus van haar moeder. Jantje was dus de tante van mijn betovergrootmoeder Jentje Gerssen. Werkte Jent op Schokland als hulp in de huishouding? Niet ongebruikelijk in die tijd. Ik zou het eens na moeten zoeken.
Ik vind het vooral fantastisch om wéér een beeld van familie op Schokland te vinden, nadat ik eerder mijn overgrootvader (van moederskant) Ras tegenkwam in een video. Bij diezelfde haven van Emmeloord. Die heeft ongetwijfeld de familie Smit daar ontmoet.
Over Jentje Gerssen kunnen we een en ander vertellen. Zij was de dochter van Lambertus Gerssen, op Urk ‘de Kleine Koster’ genoemd. Dit was in zijn geval een vrij verklarende bijnaam: hij was klein van stuk. De moeder van mijn opa, Mariap van Urk, schreef twee prachtige schetsen over deze vader van Jentje Gerssen.
Jentje Gerssen werd geboren op 24 december 1880 te Urk en overleed 10 mei in het ziekenhuis in Zwolle. Ze trouwde met Rinke Oost, zoon van Roelof Tiede Oost. Rinke werd geboren op 10 maart 1880 te Urk en overleed aldaar op 12 december 1967. Hij werd dus ruimschoots ouder dan zijn vrouw Jentje. Ze liggen beide begraven op de ‘oude begraafplaats’ van Urk, dichtbij hun (en mijn) geliefde Kerkje aan de zee.
Later meer over de familie Gerssen. Nu ga ik eerst vooral nog eens anders naar de haven van Oud-Emmeloord kijken, wanneer ik weer eens een vergadering heb in de lichtwachterswoning of simpelweg wanneer een rondje Schokland loop.
‘Measter’ Tromp de Vries dichtte al: ‘Want alles spreekt hier in het heden, nog boeiend over het verleden’.2 En zo is het.
Met dank aan Jan Albert Smit, beheerder van de website SmitSchokland.nl, waar veel informatie over de bijzondere familie Smit te vinden is.
– Bas Visscher, oktober 2026
- Jan Albert Smit, “Jannetje Smit”, Smit Schokland, https://smitschokland.nl/2018/04/01/jannetje-smit-kombrink-1882-1963/, geraadpleegd 15 oktober 2026. ↩︎
- Albert van Urk, Schokland, op de golven van de tijd (Urk: Stichting Urker Uitgaven, 1998), 36. ↩︎
Ontdek meer van bas visscher
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.